De vleessector is een hoeksteen van de Belgische economie.

De vleessector speelt traditioneel een belangrijke rol in de Belgische economie. Samen met de rest van de landbouwsector vertegenwoordigt de sector bijna 5% van de totale export van ons land. België is een van de leiders op het vlak van vleesexport binnen de Europese Unie. De export stijgt bovendien jaarlijks gemiddeld met zo’n 6,8%. In 2017 was de vleeswarensector goed voor maar liefst 840 miljoen euro aan inkomsten.

Vleesverwerking 1

In totaal werken er bijna 90.000 mensen in de landbouwsector. Dat is ongeveer 2% van de totale werkende bevolking. De landbouwsector speelt dan ook een essentiële rol, gezien de toekomstige milieu- en energie-uitdagingen en de focus op de korte keten. De vleessector is bovendien zeer nauw verweven met onze lokale cultuur en identiteit: we hebben een expertise in veeteelt en verwerking die meer dan duizend jaar teruggaat en krijgen daar ook internationaal heel wat erkenning voor. In de vleesverwerking zetten 180 bedrijven dagelijks om en bij de 6000 werknemers aan het werk en realiseren zo jaarlijks 2 miljard euro omzet.

Een Belgisch gezin gaf in 2017 op jaarbasis gemiddeld 1036 euro uit aan vlees, of 454 euro per persoon. Voor vis en schaaldieren gaat het om 127 euro per persoon per jaar. De vleessector is dus een hoeksteen van de Belgische economie. De sector is ook meer dan zelfvoorzienend: voor nagenoeg alle vleessoorten wordt er meer geëxporteerd dan er geïmporteerd wordt, wat voor een positieve handelsbalans zorgt.

Ons Belgisch vlees is erg gewaardeerd in het buitenland en staat voor goede kwaliteit. België is dan ook leider in Europa op het vlak van vleesexport. De totale Belgische export van de vleessector bedroeg in 2017 4,1 miljard euro. België is gespecialiseerd in varkens- en rundvlees en behoort met een jaarlijkse productie van 860.000 ton varkensvlees en 170.000 ton rundvlees tot de absolute top van Europa.

Belgisch rundvlees is geliefd bij een breed internationaal publiek en Belgisch vlees leent zich perfect tot de meest uiteenlopende productieprocessen. De export ervan vertoont een stijgende trend, zowel in volume als in waarde. De belangrijkste afnemers zijn Frankrijk, Nederland, Duitsland en Italië. Service, kwaliteit, versheid en een hoog rendement zijn de troeven van Belgische vleesleveranciers.

Sector in verandering

In 35 jaar tijd is het aantal landbouwbedrijven sterk verminderd, maar de individuele oppervlakte van de afzonderlijke bedrijven is verdriedubbeld. Ook het aantal dieren per bedrijf blijft gestaag groeien. In 2016 is er voor een totaal van 151,18 miljoen euro geïnvesteerd in bedrijven die actief zijn in de verwerking en bewaring van vlees en in de vervaardiging van vleesproducten. De eerste twee kwartalen van 2017 waren nog eens goed voor een extra investering van 69,76 miljoen euro.

Vlam rund 1

De sector neemt heel wat initiatieven om zich voor te bereiden op de toekomst. Het ultieme voorbeeld daarvan is een korte(re) voedselketen. Met een kortere keten probeert de vleessector de afstand tussen consument en producent te verkleinen, zowel op geografisch vlak (uit duurzaamheidsoverwegingen) als op sociaal vlak (voor een betere voeling met de producent) en op economisch vlak (om te veel schakels te vermijden, dus betere prijzen en marges te verzekeren).

Transparantie en kwaliteit staan centraal in de korte(re) keten. Het vlees is makkelijk traceerbaar, waardoor iedereen perfect weet waar het vandaan komt en wat ermee gebeurd is. Het vlees is ook veel verser, omdat de transporttijd wordt teruggedrongen. Er is bovendien een hechtere band tussen producent en consument, die nu onderling meer contact krijgen.

Een kortere keten heeft tot slot positieve economische gevolgen voor de producent én de consument. De consument beseft al enige tijd dat kiezen voor lokale producten belangrijk is, zowel voor het milieu als voor de lokale economie. Het levert ook heel wat besparingen op in het productieproces: op het vlak van transport- en verpakkingskosten en door het feit dat er minder schakels moeten verdienen aan hetzelfde product.